ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಹೆಗ್ಸೆತ್ ಹುದ್ದೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಏಕೆ ಕಡಿಮೆ

ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸದಸ್ಯ ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾಸಿ ನವೆಂಬರ್ 9ರಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೀಟ್ ಹೆಗ್ಸೆತ್ ವಿರುದ್ಧ ಎಂಟು ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಆರೋಪ. ನವೆಂಬರ್ 11ರೊಳಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ನಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವುದು ಏಕೆ ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಎಂದರೇನು?

ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮಾರ್ಗವೇ ವಾಗ್ದಂಡನೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು “ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು” ವಾಗ್ದಂಡನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ “ದೇಶದ್ರೋಹ, ಲಂಚ ಅಥವಾ ಇತರ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ದುರ್ನಡತೆ”ಯಲ್ಲಿ ದೋಷಿಗಳೆಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು ಎಂದು ವಿಧಿ II ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಂತಹ ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು ನಾಗರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು.

ಇದು ಎರಡು ಹಂತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಕೇವಲ ಆರೋಪ ಮಾತ್ರ; ಅದರಿಂದ ಯಾರೂ ಹುದ್ದೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ತೀರ್ಮಾನ ಯಾರದು?

• ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವರ ಸರಳ ಬಹುಮತದಿಂದ ಆರೋಪಗಳು ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುತ್ತವೆ; ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 435 ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ.
• ಬಳಿಕ ಸೆನೆಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ದೋಷಿ ಎನ್ನಲು ಹಾಜರಿರುವ ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು, ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲ 100 ಮಂದಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ 67 ಮತ ಬೇಕು.
• ದೋಷಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾದರೆ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಫೆಡರಲ್ ಹುದ್ದೆ ಹಿಡಿಯದಂತೆಯೂ ಸೆನೆಟ್ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು.

ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದು?

ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಆರೋಪಗಳನ್ನು “ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರ” ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಎರಡು ಶಾಸನ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಭೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಬಹುಮತದ ಪಕ್ಷ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ಬದಿಗಿಡಲು (“ಟೇಬಲ್” ಮಾಡಲು) ಅಥವಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಮತ ಹಾಕಬಹುದು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಯ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಸಿ ಅವರ ನಡೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜನವರಿವರೆಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರದೇ ಬಹುಮತ; ಸ್ಪೀಕರ್ ಮೈಕ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಇದನ್ನು ಅಗ್ಗದ ತಂತ್ರ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾವ ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಇಬ್ಬರು ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರ ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಮಾಡಿದೆ: 1876ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಲ್ಕ್‌ನ್ಯಾಪ್ (ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುನ್ನ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು) ಮತ್ತು 2024ರಲ್ಲಿ ಹೋಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಲೆಜಾಂಡ್ರೊ ಮಯೋರ್ಕಾಸ್. ಬೆಲ್ಕ್‌ನ್ಯಾಪ್ ಅವರನ್ನು ಸೆನೆಟ್ ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿತು; ಮಯೋರ್ಕಾಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಜಾ ಮಾಡಿತು.

ಸೆನೆಟ್ ಇದುವರೆಗೆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದಿರುವುದು ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಮಾತ್ರ.

ಹೆಗ್ಸೆತ್ ಅವರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು?

ಸಭೆ ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರ ಬಹುಮತ ಇರುವುದರಿಂದ 67 ಮತ ಸಿಗುವುದು ತೀರಾ ಕಷ್ಟ. ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ ಡೆಮಾಕ್ರಟ್‌ಗಳು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸದನಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರಿಗೂ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 67 ಸ್ಥಾನಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೂ ಒತ್ತಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ವಾಗ್ದಂಡನೆಯ ಭೀತಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಹೆಗ್ಸೆತ್ ಅವರನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಮ್ಯಾಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ವಾಗ್ದಂಡನೆ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಧಾನಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರೆಗೆ ಸಚಿವರು ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ; ಇಡೀ ಸರ್ಕಾರ ಲೋಕಸಭೆಯ ಬೆಂಬಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಲೋಕಸಭೆ ಅದನ್ನು ಉರುಳಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದಂಡನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ (ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 61); ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಂಥದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆಯಬಹುದು.

ಮುಂದೇನು?

ನವೆಂಬರ್ 11ರೊಳಗೆ ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ಸಭೆ ಮತ ಹಾಕುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನ್ನು ಬದಿಗಿಡಬೇಕೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆಯೇ ಮತದಾನ ನಡೆಯಬಹುದು.